عملیات بعدی در جنگ ایران و عراق

در جنگ ایران و عراق در فروردین سال ۱۳۶۱ توسط نیروهای ایرانی و بنا به ادعای گرهارد کونزلمنبا فرماندهی مشترک ارتش و سپاه پاسداران[51] به منظور تامین شهرهای شوش، دزفول، اندیمشک و انهدام نیروهای عراقی در غرب کرخه و کاستن از خطوط پدافندی خودی اجرا گردید. ویژگی این عملیات، مسدود کردن دو تنگه عین‌خوش و رقابیه بود که نیروهای ایرانی از پهلو نیروهای عراق را دور زده و تنگه‌ها را بستند و آنها را محاصره نمودند. در این عملیات کلیه اهداف مورد نظر ایران تامین گردید بیشترین خسارات تجهیزاتی و تلفات انسانی از آغاز جنگ تا آن زمان به نیروهای عراق وارد آمد.

۸/۹/۱۳۶۰ هـ .ش: عملیات طریق القدس، در غرب سوسنگرد و بستان، با تلاش مشترک ارتش جمهوری اسلامی ایران و سپاه پاسداران انقلاب اسلامی[نیاز به ذکر منبع]، که به این نتایج انجامید:

۱- آزاد سازی شهر بستان و ۷۰ روستا و ۵ پاسگاه مرزی
۲- تأمین امنیت تنگه چزابه
۳- دسترس یافتن به هورالهویزه
۴- انهدام ۳۸۰ و غنیمت گرفتن ۵۷۰ تانک و خودرو نظامی
۵- سقوط ۱۳ هواپیما و ۴ بالگرد عراقی
۶- کشته و زخمی شدن هزاران عراقی.

۱۳۶۱/۰۲/۱۰ الی ۱۳۶۱/۰۳/۰۴ ه.ش: طی عملیات بیت المقدس ۵۰۳۸ کیلومتر مربع از اراضی اشغال شده از جمله شهرهای خرمشهر و هویزه و نیز پادگان حمید و جاده اهواز – خرمشهر آزاد شدند. علاوه بر این شهرهای اهواز، حمیدیه و سوسنگرد از تیررس توپخانه نیروهای عراقی خارج گردیدند. هم چنین ۱۸۰ کیلومتر از خط مرزی تامین شد.
با فتح خرمشهر، برتری نظامی ایران بر عراق مورد تایید کارشناسان و تحلیل گران نظامی قرار گرفت.
فتح خرمشهر موجب انفعال ارتش عراق شد؛ به گونه‌ای که نظامیان عراقی تا مدت زیادی نتوانستند از لاک دفاعی خارج شوند.
عملیات بیت المقدس موجب شد تا کشورهای عرب منطقه به تقویت مالی و نظامی عراق مبادرت ورزند.
طی این عملیات حدود نوزده هزار تن از نیروهای عراقی به اسارت درآمده و بالغ بر شانزده هزار تن کشته و زخمی شدند.

۱۰/۸/۱۳۶۱ هـ .ش: عملیات محرم، در جبهه جنوب (جنوب شرقی دهلران، غرب عین خوش، شهرهانی، زبیدات، بیات)، با تلاش مشترک سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و ارتش جمهوری اسلامی ایران[نیاز به ذکر منبع]؛ نتایج مهم این عملیات عبارت است از:

۱- نابودی ۲۶۰ تانک و نفربر زرهی، منهدم کردن ۱۰ هواپیما
۲- غنیمت گرفتن ۱۵۰ تانک و نفربر زرهی و ۲۵۰ خودرو نظامی
۳- آزاد سازی ۵۵۰ کیلومتر مربع از خاک ایران و تسخیر ۳۰۰ کیلومتر مربع از خاک عراق، منابع نفتی موسیان و بیات و حوضچه‌های نفتی زبیدات و تلمبه خانه و ۷۰ حلقه چاه نفت
۴- کشته و زخمی شدن بیش از ۷ هزار نفر و اسارت ۳ هزار و۴۰۰ عراقی.

۲۰/۱/۱۳۶۲ هـ .ش: عملیات والفجر ۱، در جبهه جنوب (منطقه شمال غربی فکه)، با تلاش مشترک سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و ارتش جمهوری اسلامی ایران[نیاز به ذکر منبع]، که به کشته و زخمی شدن ۶ هزار و ۵۰۰ عراقی و انهدام ۹۸ تانک و نفربر و ۵ بالگرد عراقی و آزاد سازی بخشی از ایران انجامید.

۲۹/۴/۱۳۶۲ هـ .ش: عملیات والفجر ۲، نخستین عملیات کوهستانی[نیاز به ذکر منبع] در جبهه شمالی ـ منطقه حاج عمران ـ با همکاری مشترک سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و ارتش جمهوری اسلامی ایران[نیاز به ذکر منبع]، که ۱۴ روز طول کشید و به اسارت و کشته و زخمی شدن هزاران عراقی و سقوط ۵ هواپیما و ۱۰ بالگرد عراقی و آزاد سازی منطقه‌ای حدود ۲۰۰ کیلومتر مربع (شامل ارتفاعات کینگ و گردمند و دربند و پادگان حاج عمران) و تصرف ۶۰ پایگاه عراقی انجامید.

۷/۵/۱۳۶۲ هـ .ش: عملیات والفجر ۳، در جبهه میانی ـ مهران، با تلاش مشترک سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و ارتش جمهوری اسلامی ایران[نیاز به ذکر منبع]، که ۱۳ روز طول کشید و به تأمین امنیت شهر مهران و خطوط مرزی و برقراری ارتباط جبهه‌های میانی و جنوب، از طریق جاده ایلام ـ دهلران، و کشته و زخمی شدن بیش از ۵ هزار عراقی و انهدام ۱۶۵ تانک و یک هواپیما و ۵ بالگرد انجامید.

۲۷/۷/۱۳۶۲ هـ .ش: عملیات والفجر ۴، در جبهه شمالی ـ منطقه بانه تا مریوان، با تلاش مشترک سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و ارتش جمهوری اسلامی ایران[نیاز به ذکر منبع]، که به این نتایج انجامید:

۱- کشته و زخمی شدن ۱۸ هزار عراقی
۲- انهدام بیش از ۹۰ تانک و نفربر و ۲۰۰ خودرو نظامی و ۱۰ هواپیما و ۱ بالگرد
۳- آزاد سازی حدود ۳۰۰ کیلومتر مربع از خاک ایران و تصرف ۷۰۰ کیلومتر مربع از خاک عراق.

۳/۱۲/۱۳۶۲ هـ .ش: عملیات خیبر، در جبهه جنوب (منطقه هورالهویزه، در شمال بصره)، با تلاش مشترک سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و ارتش جمهوری اسلامی ایران[نیاز به ذکر منبع]، که این نتیجه‌ها را در برداشت:

۱- آزاد سازی حدود ۲ هزار و ۱۸۰ کیلومتر مربع، از جمله جزایر مجنون و ۵۰ حلقه چاه نفت
۲- انهدام ۶ هواپیما و ۹ بالگرد و ۳۳۰ تانک و نفربر
۳- کشته و زخمی شدن حدود ۱۵ هزار عراقی
۴- به غنیمت گرفتن دهها خودرو رزمی و مهندسی.

۱۹/۱۲/۱۳۶۳ هـ .ش: عملیات بدر، در جبهه جنوب (منطقه هورالهویزه)، با تلاش سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و ارتش جمهوری اسلامی ایران[نیاز به ذکر منبع]، نتایج مهم آن عبارت بود از:

۱- آزاد سازی حدود ۸۰۰ کیلومتر مربع، دهها پاسگاه، جاده الحچرده (خندق)
۲- انهدام ۶ هواپیما، ۵ بالگرد، ۲۵۰ تانک و نفربر، ۲۰۰ خودرو نظامی
۳- کشته و زخمی شدن بیش از ۱۵ هزار عراقی و اسارت ۳ هزار و ۲۰۰ نفر از آنان.

۲۵/۱۲/۱۳۶۶ هـ .ش: عملیات والفجر ۱۰، در جبهه شمالی (منطقه حلبچه)، با تلاش سپاه پاسداران انقلاب اسلامی[نیاز به ذکر منبع]، با این نتایج:

۱- آزاد سازی شهرهای نوسود و حلبچه و خُرمال و دوجیله و بیاره و طویله و ۱۰۰ روستا و ارتفاعات مهم منطقه.
۲- انهدام ۱۰ هواپیما و یک بالگرد و ۴۵۰ تانک و نفربر و صدها خودرو نظامی
۳- کشته و زخمی شدن بیش از ۱۱ هزار عراقی، اسارت بیش از ۴ هزار و ۴۰۰ عراقی
۴- به غنیمت گرفتن بیش از ۲۵۰ تانک و نفربر، صدها خودرو نظامی، ۷۰ توپ و کاتیوشا و....

عملیات مرصاد یکی از عملیات جنگی نیروهای نظامی ایران در اواخر جنگ ایران و عراق، در سال ۱۳۶۷ بود که در مقابله با عملیات فروغ جاویدان از سوی سازمان مجاهدین خلق ایران صورت گرفت. این عملیات پیروز شد و مانع پیشروی بیشتر[نیاز به ذکر منبع] عملیات مجاهدین شد.

در طول جنگ افسران رابط سیا اطلاعات نظامی ایران را که بخشی از آن توسط آواکس‌ها تولید می‌شد، مستقیما به عراق می‌دادند. در حمله به فاو، سیا و دیا - سازمان اطلاعات پنتاگون- مستقیما علیه ایران عمل کردند و سه شبانه‌روز سیستم راداری ایران در منطقه عملیاتی را مختل کردند. ناوگان آمریکا مستقیما وارد جنگ با ایران شده اسکله سلمان را نابود کردند.

گرچه عراق از قبل شروع انقلاب ایران در سال ۱۳۵۷ جزو کشورهای تحت حمایت بلوک شرق بود اما گرهارد کونزلمن یکی از وقایعی را که سبب حمایت جدی دولت گورباچف رئیس جمهور شوروی از عراق در یکی از برهه‌های جنگ شد را افشای سفر مک‌ فارلین مشاور امنیت ملی رونالد ریگان رئیس جمهور آمریکا به تهران می‌داند.[52][53][54]

گرهارد کونزلمن معتقد است: سفر محرمانه مک فارلین به ایران حکایت از آن داشت که ایران و آمریکا به خلاف جنگ لفظی پایان ناپذیر خود، پشت صحنه مشغول بده بستانهای سیاسی و نظامی بوده‌اند.[55][56]